Tarihçe 01 Ekim 2026, 10:47
Ankara'nın Kahramankazan ilçesine bağlı olan Ciğir Mahallesi (köyü), köklü geçmişi ve adıyla Osmanlı dönemine uzanan asırlık bir Türkmen yerleşimidir. [1, 2]
İsim Kökeni ve Anlamı
- Kelime Anlamı: "Ciğir" ya da "Çiğir" kelimesinin, akarsu kenarında yer alan düz, geniş ve yeşil çayırlık alanları tanımlayan "çehirlik" ifadesinden geldiği bilinmektedir. Kelime aynı zamanda bölgenin coğrafyasını simgeleyen "yeşil ovanın başlangıcı" anlamını taşır.
- Askeri Tanım: Kazak dilinde ve eski Türk askeri terminolojisinde bu isim "yiğit genç" ya da "usta binici" manalarına da gelmektedir. [1, 2, 3]
Tarihsel Gelişimi ve Osmanlı Dönemi
Köyün ilk yerleşim alanı bugünkü konumundan farklı olarak "Keremitli" mevkisindedir. Zamanla Saksıpınarı bölgesine, oradan da günümüzdeki düzlük ova arazisine taşınmıştır. [1]
- İlk Kayıtlar (1463): Köye ait en eski yazılı resmi belgeler, 1463 yılına ait Osmanlı Ankara Tahrir Defterleri'nde yer alır. Bu dönemde köy, eski adıyla "Çeğir" olarak Şurva (Şorba) kazasına bağlı bir yerleşim yeridir. [1, 2]
- 1523 Sayımları: Ciğir, 1523 yılında Çubukabad Kazası'na bağlanmış ve Osmanlı döneminde asker yetiştirmekle yükümlü "Sinan Oğlu Haydar"ın timarı (dirlik toprağı) olmuştur. O dönemde köyde 23 hane bulunmakta ve yaklaşık 119 kişilik bir nüfus yaşamaktaydı. Köy halkının devlete ödediği toplam vergi ise 2274 akçe olarak kaydedilmiştir. [1]
- Tarihi Değirmen: Köyün geçmişteki ekonomik canlılığını gösteren en önemli tarihi kalıntı, Kahramankazan Belediyesi kayıtlarında da yer alan ve 1523 yılından günümüze ulaşan tarihi su değirmenidir. [1, 2]
Coğrafi Yapısı ve Günümüzdeki Durumu
Ciğir Köyü, Kurtboğazı Barajı'nın hemen kıyısında, Ovaçayı'nın başlangıç noktasında yer alır. Düz ve verimli bir ova arazisi üzerine kurulu olması sayesinde, Osmanlı'dan bu yana tarım ve hayvancılıkla geçinen bir yapıya sahiptir. Özellikle baraj kanallarından gelen su sayesinde bölgede meyve ve sebze yetiştiriciliği oldukça gelişmiştir. [1, 2]
Günümüzde yasal olarak mahalle statüsünde olan Ciğir, geleneksel aile ve köy kültürünü (Topal İsmailler, Bekirbeğler, Ağagiller, Gaziler, Höddeler, Bekirbeyler, Oruçlar, Canipler gibi köklü sülaleleriyle) yaşatmaya devam etmektedir. [1, 2]
Ciğir Köyü hakkında ulaşım imkanları, güncel nüfus yapısı ya da köyde yaşayan köklü sülalelerin detayları gibi başka bir bilgiye ihtiyacınız var mı?